Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Νοέμβριος, 2016

Ερμητική τελετουργική προσευχή στον Ύψιστο Πατέρα

Εικόνα
Αυτή η σύντομη, σχεδόν άριστα διατηρημένη, ερμητική προσευχή εκφράζει σε προσεκτικά διατυπωμένη λειτουργική γλώσσα την ευγνωμοσύνη κάποιου που έχει λάβει θεοποιό γνώση. Σώζεται σε 3 εκδοχές: στο ελληνικό πρωτότυπο, σε μια λατινική και σε μια κοπτική μετάφραση. Το πλαίσιο της προσευχής είναι διαφορετικό σε κάθε περίπτωση. Στο ελληνικό κείμενο, που ονομάζεται Πάπυρος Mimaut, είναι μέρος μιας ευρύτερης προσευχής ενσωματωμένης σε μια μαγική σύνθεση. Στον λατινικό Ασκληπιό αποτελεί την ολοκλήρωση της πραγματείας. Και στον κοπτικό κώδικα η προσευχή είναι προσαρτημένη ως είδος παραρτήματος σε ένα άλλο ερμητικό κείμενο που προηγείται, την πραγματεία Περί της Ογδοάδος και της Εννεάδος. Αυτό υποδηλώνει ότι η προσευχή ήταν αρχικά ένα ανεξάρτητο κομμάτι της παράδοσης. Η προσευχή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα σαφή αποδεικτικά στοιχεία που παρουσιάζει σχετικά με την ύπαρξη ερμητικών λατρευτικών πρακτικών. Η ίδια η προσευχή αντανακλά λειτουργική χρήση, όπως βεβαιώνει η ισορροπημένη της γλώσσα. Επ…

Ερμή του Τρισμέγιστου: πραγματεία περί της Ογδοάδος και της Εννεάδος (από την απόκρυφη βιβλιοθήκη του Ναγκ Χαμαντί)

Εικόνα
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑΗ πραγματεία Περί της Ογδοάδος και της Εννεάδοςαποτελεί ένα από τα τρία ερμητικά κείμενα που βρέθηκαν στον 6ο κώδικα της κοπτικής βιβλιοθήκης του Ναγκ Χαμαντί. Τα τρία ερμητικά έργα ακολουθούν το ένα το άλλο στο τέλος του κώδικα, ενώ τα κείμενα που προηγούνται έχουν ποικίλη προέλευση και έμπνευση. Το πρώτο από τα τρία κείμενα (NHC VI 6), ο διάλογος Περί της Ογδοάδος και της Εννεάδος, είναι ακριβώς το έργο το οποίο μεταφράζεται και σχολιάζεται παρακάτω. Το δεύτερο ερμητικό κείμενο (NHC VI 7) παραδίδεται χωρίς τίτλο και αποτελεί κοπτική μετάφραση μιας προσευχής που το ελληνικό της πρωτότυπο ανευρίσκεται στον μαγικό πάπυρο PGM III 591-609. Έχει ως επιπλέον παράλληλο την λατινική παράφραση του Ασκληπιού41, ο οποίος με τη σειρά του αποτελεί τη λατινική μετάφραση του χαμένου ελληνόγλωσσου Τέλειου Λόγου. Το τελευταίο ερμητικό κείμενο του κοπτικού κώδικα (NHC VI 8) αποτελεί επίσης ένα απόσπασμα μεταφρασμένο από τον Τέλειο Λόγο και έχει ως παράλληλο τον λατινικό Ασκληπιό 21-…

Cesare Pavese, Θα έρθει ο θάνατος και θα έχει τα μάτια σου

Εικόνα
Θα έρθει ο θάνατος και θα έχει τα μάτια σουΘα έρθει ο θάνατος και θα έχει τα μάτια σου,ετούτος ο θάνατος που σύντροφος είναιαπ' το πρωί ως το βράδυ, ακοίμητος,κρυφός σαν τύψη αρχαία ή σαν αμάρτημα παράλογο. Τα μάτια σουθα 'ναι μια λέξη κενή,μια κραυγή σιωπηλή, μια σιγή.Έτσι τα βλέπεις κάθε πρωί,καθώς σκύβεις μονάχη στον καθρέφτη. Αγαπημένη ελπίδα,κείνη τη μέρα θα μάθουμε κι εμείςπως είσαι η ζωή και το τίποτα.
Για όλους ο θάνατος έχει ένα βλέμμα.Θα έρθει ο θάνατος και θα έχει τα μάτια σου. Θα είναι σαν να παύεις ένα αμάρτημα, σαν να βλέπεις μες στον καθρέφτηξανά ν’ αναδύεται ένα πρόσωπο νεκρό,σαν ν’ ακούς ένα χείλι κλειστό. Σιωπηλοί θα κατεβούμε στην άβυσσο.
Verrà la morte e avrà i tuoi occhiVerrà la morte e avrà i tuoi occhi-
questa morte che ci accompagna
dal mattino alla sera, insonne,
sorda, come un vecchio rimorso
o un vizio assurdo. I tuoi occhi
saranno una vana parola
un grido taciuto, un silenzio.
Così li vedi ogni mattina
quando su te sola ti pieghi
nello specchio. O car…

Yehuda Amichai, Ποιήματα για μια γυναίκα

Εικόνα
Ποιήματα για μια γυναίκα1.Το σώμα σου είναι λευκό σαν άμμοςπου εντός της τα παιδιά ποτέ δεν έχουν παίξει.
Τα μάτια σου είναι θλιβερά και όμορφασαν τις εικόνες λουλουδιών σ’ ένα βιβλίο.Τα μαλλιά σου αιωρούνται προς τα κάτωσαν τον καπνό απ’ τον βωμό του Κάιν.
Πρέπει τον αδελφό μου να σκοτώσωκι ο αδελφός μου πρέπει να σκοτώσει εμένα.
2.Είναι η ζωή μου θλιβερή ωσάν την περιπλάνησηπεριπλανώμενου.
Οι ελπίδες μου είναι χήρες,οι πιθανότητές μου δεν θα παντρευτούν, ποτέ.
Οι αγάπες μας φορούνε τις στολές των ορφανώνσε ορφανοτροφείο.
Οι μπάλες επιστρέφουν στα χέρια τουςαπό τον τοίχο.
Ο ήλιος δεν επιστρέφει.Κι οι δύο μας είμαστε μια ψευδαίσθηση.
3.Εάν ανοίξεις το παλτό σου,πρέπει να διπλασιάσω την αγάπη μου.
Εάν φοράς το στρογγυλό λευκό καπέλο,πρέπει να πολλαπλασιάσω το αίμα μου.
Στον τόπο που βρίσκεται η αγάπη σου,όλα τα έπιπλα πρέπει να εκκαθαριστούν απ’ το δωμάτιο,
όλα τα δέντρα, όλα τα βουνά, όλοι οι ωκεανοί.Είναι πολύ στενός ο κόσμος.
4.Το φεγγάρι, δεμένο μ’ αλυσίδα,στέκει ήσυχο έξω.
Το φεγγάρι, πιασμένο…

Χόρχε Λουίς Μπόρχες (Jorge Luis Borges), Ποίημα για έναν ελάσσονα ποιητή της ελληνικής ανθολογίας

Εικόνα
Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Ποίημα για έναν ελάσσονα ποιητή της ελληνικής ανθολογίας
Πού να’ ναι τώρα η ανάμνηση των ημερώνπου ήταν δικές σου πάνω στη γη και ύφαιναν συνάματη χαρά και τον πόνο κι ήταν για σένα όλο το σύμπαν;Ο ποταμός του αριθμού των χρόνων τις έχει χάσει. Είσαι μια λέξη σ’ έναν κατάλογο.
Οι θεοί σε άλλους χάρισαν δόξα ατελεύτητη,επιγραφές, ανάγλυφα, μνημεία κι εξαίρετους ιστορικούς.Για σένα ξέρουμε μονάχα, φίλε ασήμαντε,πως άκουσες το αηδόνι κάποιο απόγευμα.
Ανάμεσα στους ασφοδέλους της σκιάς, ο μάταιος ίσκιος σουθα σκέφτεται ότι οι θεοί σταθήκαν φειδωλοί.Ωστόσο οι μέρες είναι ένα δίχτυ από αθλιότητες κοινότυπες,κι υπάρχει ανώτερη ευλογία παρά να είσαι η στάχτη απ’ την οποία είναι πλασμένη η λησμονιά;
Σε άλλους ρίξανε οι θεοί το φως της δόξας αδυσώπητο να επιτηρεί τα ενδότερα και ν’ αριθμεί ρωγμές μιας δόξας που καταλήγει φθείροντας το λατρεμένο ρόδο της.Με σένα, αδερφέ, υπήρξαν οι θεοί πιο ελεήμονες. Στην έκσταση ενός δειλινού που ποτέ του δεν θα γίνει βράδυακούς το λάλημα απ’ …

John Keats, Σονέτο στον Όμηρο (To Homer, 1818)

Εικόνα
John Keats, Σονέτο στον Όμηρο
Εδώ που απόμακρος σε τεράστια άγνοια στέκομαι για σένα ακούω και για τις Κυκλάδες,σαν κάποιος που στέκει σ’ ακτή και ποθεί, αν του τύχει,στα βάθη της θάλασσας να συναντήσει των κοραλλιών τα δελφίνια.
Ναι, ήσουν τυφλός -μα ύστερα εσχίστη το πέπλο,ο Δίας τα ουράνια αποκάλυψε για να ζήσεις εσύ,ο Ποσειδώνας σου έφτιαξε αφρισμένη σκηνήκι ο Πάνας έκανε να τραγουδήσει για σένα η κυψέλη στο δάσος.
Ναι, στις ακτές του σκότους υπάρχει φως,στις χαράδρες φανερώνεται γρασίδι ανέγγιχτο,στα μεσάνυχτα εντός βλασταίνει το αύριο,στα βάθη της τυφλότητας ζει μια όραση τριπλή.
Τέτοιο ήταν το βλέμμα σου, σαν αυτό που κάποτε έλαχεη Άρτεμις, άνασσα της Γης, τ’ Ουρανού και της Κόλασης.
Ανάλυση και ερμηνεία

Στο σονέτο αυτό, αγγλικού τύπου (4, 4, 4, 2 στίχοι), γραμμένο το 1818, ο ποιητής μας εκφράζει τον θαυμασμό του για τον μέγιστο των αρχαίων ποιητών, τον Όμηρο. Έχοντας διαβάσει Όμηρο, συνειδητοποίησε την δική του ποιητική έλλειψη γνώσης για το τι αποτελεί πραγματικά μεγαλειώδες. Τώρ…

Έντγκαρ Άλλαν Πόε, Ονειροχώρα (Edgar Allan Poe, Dreamland)

Εικόνα
Από δρόμο μοναχικό κι αδιόρατο,[1]με νοσηρούς στοιχειωμένο μονάχα αγγέλους,όπου είδωλο ένα με τ΄ όνομα Νύχτασε μαύρο θρόνο βασιλεύει ορθό,μόλις έφτασα σε τούτη τη γηαπ’ την έσχατη δυσδιόρατη Θούλη,από άγριο παράδοξο τόπο που έξοχος στέκειέξω από χώρο και χρόνο.
Φαράγγια απύθμενα, δίχως όρια πλημμύρες,χάσματα και σπηλιές και τιτάνια δάση,με μορφές που κανείς δεν μπορεί να γνωρίσειαπ’ τα δάκρυα που ολόγυρα στάζουν.Βουνά που εσαεί καταρρέουνσε θάλασσες χωρίς ακρογιάλια,θάλασσες που παλεύουν ακούραστασ’ ουρανούς της φωτιάς να υψωθούν.Λίμνες που αδιάκοπα απλώνουντα μοναχικά τους νερά -νεκρά και μόνα-τα ακίνητά τους νερά -κρύα κι ακίνητα-με τα χιόνια κρεμάμενων κρίνων.
Πλάι στις λίμνες που έτσι απλώνουντα μοναχικά τους νερά -νεκρά και μόνα-τα θλιμμένα νερά τους -θλιμμένα και κρύα-με τα χιόνια κρεμάμενων κρίνων.Πλάι στα όρη, κοντά στο ποτάμιπου με τόνο χαμηλό ψιθυρίζει, παντοτινά ψιθυρίζει,πλάι στα δάση τα γκρίζα, πλάι στον βάλτοόπου μένουν ο φρύνος κι ο τρίτωνας,πλάι στα κατηφή τα τέλματα και…

Ο Κάδμος και ο Πρωτέας από την Αίγυπτο στη Χαλκιδική

Εικόνα
Η τριακοστή δεύτερη ιστορία του Κόνωνος αφορά την εξαφάνιση της θυγατέρας του Φοίνικα, της Ευρώπης,[1] και πώς ο πατέρας της έστειλε τους γιους του για να αναζητήσουν την αδερφή τους. Ανάμεσα σ’ αυτούς ήταν και ο Κάδμος, μαζί με τον οποίο αναχώρησε και ο Πρωτέας από την Αίγυπτο, φοβούμενος την βασιλεία του Βουσίριδος.[2] Μετά από αρκετή περιπλάνηση και επειδή δεν είχαν βρει τίποτα, σταμάτησαν στην Παλλήνη. Ο Πρωτέας έδωσε δώρα φιλοξενίας στον Κλίτο και απέσπασε τη φιλία του. Ο Κλίτος ήταν σώφρων και δίκαιος βασιλιάς των Σιθώνων, ενός θρακικού λαού. Ο Πρωτέας πήρε ως σύζυγο την θυγατέρα του Κλίτου, την Χρυσονόη. Όταν οι Βισάλτες εκδιώχθηκαν από τη χώρα τους εξαιτίας του εναντίον τους πολέμου που διεξήγαγαν ο Κλίτος και ο Πρωτέας, βασιλιάς της περιοχής έγινε ο Πρωτέας και απέκτησε παιδιά τα οποία δεν του έμοιαζαν, αλλά ήταν άγρια και άνομα.[3] Τα παιδιά αυτά τα σκότωσε ο Ηρακλής, ο οποίος μισεί τους κακούς ανθρώπους. Ο πατέρας τους τα έθαψε, ενώ καθάρισε από τον φόνο τον Ηρακλή, ο οποίο…

Ο Εύηνος και τα πρόβατα του Ήλιου (Ηρόδοτος 9.93-94)

Εικόνα
[Ηρόδοτος 9.93-94:]Σε τούτη την Απολλωνία[1] υπάρχουν πρόβατα ιερά του Ήλιου, τα οποία στη διάρκεια της ημέρας βόσκουν πλάι στον ποταμό Αώο, ο οποίος πηγάζει από το βουνό του Λάκμωνος, διασχίζει την περιοχή της Απολλωνίας και χύνεται στη θάλασσα κοντά στον λιμένα του Ωρικού. Στη διάρκεια της νύχτας όμως τα φυλάγουν, ο καθένας για έναν ολόκληρο χρόνο, διαλεχτοί άνδρες οι οποίοι ξεχωρίζουν ιδιαίτερα ως προς τον πλούτο και την καταγωγή μεταξύ των πολιτών. Οι κάτοικοι της Απολλωνίας θεωρούν πολύ σπουδαία αυτά τα πρόβατα εξαιτίας κάποιου χρησμού. Τα έχουν μαντρωμένα μέσα σε ένα σπήλαιο μακριά από την πόλη. Κάποτε λοιπόν ο Ευήνιος είχε επιλεγεί για να τα φυλά, αλλά κοιμήθηκε στη διάρκεια της σκοπιάς και μερικοί λύκοι μπήκαν μέσα στο σπήλαιο και θανάτωσαν περίπου εξήντα πρόβατα. Εκείνος, όταν το κατάλαβε, το φύλαξε μυστικό και δεν το είπε σε κανέναν, έχοντας κατά νου να αγοράσει άλλα και να τα αντικαταστήσει. Ωστόσο το γεγονός δεν έμεινε απαρατήρητο από τους κατοίκους της Απολλωνίας, αλλά το…

Η Ευχή των Προβολών (η προσευχή των εκπορεύσεων): η αινιγματική προσευχή των Μανιχαίων

Εικόνα
Η Ευχή των Προβολών, δηλαδή η προσευχή των εκπορεύσεων, είναι ένα ελληνικό μανιχαϊκό κείμενο, το οποίο ανακαλύφθηκε τον Φεβρουάριο του 1992 στην αιγυπτιακή όαση Dakhleh, όπου έχουν βρεθεί  από το 1991 και εξής πολυάριθμα  μανιχαϊκά κείμενα του 4ου αιώνα μ.Χ. Το κείμενο είναι γραμμένο πάνω σε ξύλινη πινακίδα με διαστὰσεις 31 εκατοστὰ ύψος και 9 εκατοστὰ πλάτος, αλλά η γραπτή επιφάνεια είναι 28x7. Οι τρύπες στο άγραφο περιθώριο δείχνουν ότι η πινακίδα αποτελούσε σελίδα από ένα ξύλινο βιβλίο με περισσότερα φύλλα. Έχει σωθεί σε καλή κατὰσταση και αποτελεί μια από τις λίγες σχετικά μανιχαϊκές πηγές που έχουν  διασωθεί στην αρχαία ελληνική γλώσσα. Εννοείται ότι στην εποχή του Μάνη και των μαθητών του υπήρχαν πολύ περισσότερα ελληνικά κείμενα, αλλά τα περισσότερα έχουν χαθεί ή έχουν διασωθεί μεταφράσεις τους σε άλλες παλιές γλώσσες. Η πρώτη έκδοση του κειμένου έγινε από τον R. G. JENKINS το 1995. Είναι βέβαιο ότι σύμφωνα με τον συγγραφέα της Ευχής των Προβολών υπάρχει μόνο ένας Θεός και η δύ…