Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η άνοδος της ψυχής προς το Φως κατά τον Ερμή τον Τρισμέγιστο


Ο Ερμής ομιλεί για τον πνευματικό άνθρωπο. Ο όρος μπορεί να έχει Γνωστικές συνδηλώσεις (οι λεγόμενοι πνευματικοί ήταν η ανώτερη κάστα σε ορισμένες Γνωστικές ομάδες, σε αντίθεση προς τους κατώτερους χοϊκούς και τους ψυχικούς), αλλά είναι φανερό ότι εδώ πρόκειται κυρίως για τον άνθρωπο που έχει γνωρίσει τον εαυτό του και είναι σε θέση να ενωθεί με τον θεό. Ο θεός αναφέρεται ως Τριάδα, αλλά εδώ ασφαλώς δεν πρόκειται για την χριστιανική. Πιθανότατα πρέπει να έχουμε κάποια σύνδεση με την τριαδική θεολογία των Χαλδαϊκών χρησμών (απ. 2, 23, 26-29, 31 des Places), όπου η Τριάδα τελικά εξουσιάζεται από τη Μονάδα. Ο Υιός του θεού που αναφέρεται στο κείμενο είναι ο Λόγος, γιος του Νου, σύμφωνα με την ερμητική θεολογία.

            Ο πνευματικός άνθρωπος δεν πρέπει να εξασκεί τη μαγεία, ακόμη και για να επιτύχει κάτι καλό, επειδή έτσι παραβιάζει την Ειμαρμένη (Ανάγκη) και την πορεία της. Επιπλέον δεν πρέπει να ασκεί τη μαγεία, γιατί ό,τι τυχόν επιτύχει μ’ αυτήν θα σχετίζεται με τον υλικό κόσμο και θα του αποσπάσει την προσοχή από τον πραγματικό του σκοπό: την γνώση του εαυτού και την ένωση με τον θεό. Ο άνθρωπος που ζει αφοσιωμένος στην γνώση του άυλου κόσμου, μακριά από τον κόσμο του πηλού και τη ύλης, μια μέρα θα δει τον ίδιο τον Υιό σαν σε όραμα με τα πνευματικά του μάτια. Ο Υιός γίνεται τα πάντα, αφού είναι Λόγος που διαπερνά τα πάντα. Μεταμορφώνεται σε κάθε τι και υφίσταται όλες τις μεταμορφώσεις, ακόμη και τα υλικά πάθη (βλ. άνθρωπος παθητός), με ένα στόχο που του ανέθεσε ο Πατέρας: να φωτίσει την κάθε ψυχή, να την αποσπάσει από τον υλικό κόσμο και να την ανεβάσει στον άυλο, από όπου ούτως ή άλλως εξέπεσε κάποτε.

Ζώσιμος, Περί οργάνων και καμίνων γνήσια υπομνήματα περί του ω στοιχείου, 7

Ο Ερμής στο Περί αϋλίας καταδικάζει και την μαγεία, λέγοντας ότι «ο πνευματικός άνθρωπος που γνωρίζει τον εαυτό του δεν πρέπει να προσπαθεί να επιτύχει κάτι με τη μαγεία, ακόμη και εάν αυτό θεωρείται καλό, ούτε πρέπει να προσπαθεί να παραβιάσει την Ανάγκη, αλλά να την αφήνει ως έχει κατά την φύση και την κρίση της. Πρέπει να πορεύεται αναζητώντας τον εαυτό του και με τη γνώση του θεού να κατακτήσει την άφατη Τριάδα, αφήνοντας την Ειμαρμένη να κάνει ό,τι θέλει με τον πηλό της, τουτέστι το σώμα. Και (ο Ερμής) λέει ότι αν (ο πνευματικός άνθρωπος) σκέφτεται και ζει μ’ αυτό τον τρόπο θα δει τον Υιό του θεού να γίνεται τα πάντα για χάρη των οσίων ψυχών και για να μπορέσει να αποσπάσει την ψυχή από τον κόσμο της Ειμαρμένης προς τον ασώματο κόσμο. Κοίτα πώς ο Υιός γίνεται τα πάντα: θεός, άγγελος, άνθρωπος παθητός. Αφού μπορεί τα πάντα, γίνεται όλα όσα θέλει και υπακούει στον Πατέρα περνώντας από όλα τα σώματα. Φωτίζει τον νου του καθενός και τον υψώνει ορμητικά προς τον κόσμο της ευδαιμονίας, όπου ο νους βρισκόταν πριν γίνει σωματικός. Κι ο  νους τον ακολουθεί παρασυρμένος και οδηγημένος (από τον Υιό) προς το φως».  

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 2, Roma 1770

Thesaurus gemmarum antiquarum astriferarum (Θησαύρισμα Αρχαίων Αστροφόρων Λίθων-200 εικόνες), Florentiae 1750

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 1, Roma 1767

MUSEUM CORTONENSE, ROMA 1750

H ερωτική κατάρα από την Πέλλα: το πρώτο κείμενο της μακεδονικής διαλέκτου που ήρθε στο φως

To 1986 βρέθηκε στην Πέλλα ένα από τα σημαντικότερα από γλωσσική άποψη κείμενα της μακεδονικής γης.[1]Πρόκειται για ένα ταπεινό κείμενο, μια ερωτική κατάρα (κατάδεσμος), αλλά αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες άμεσες μαρτυρίες για την ελληνική διάλεκτο που μιλούσε ο μακεδονικός λαός στην πρωτεύουσα του βασιλείου του. Χρονολογείται γύρω στα 375-350 π.Χ. και δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η γλώσσα των Μακεδόνων αποτελούσε μια ξεχωριστή παραλλαγή των λεγόμενων βορειοδυτικών ελληνικών διαλέκτων, που με τη σειρά τους συγγενεύουν στενά με την δωρική. Όπως σημειώνει ο Crespo 2012, 55: «Ο ερωτικός κατάδεσμος παρέχει έναν νέο τύπο βορειοδυτικής δωρικής και δεν έχει παράλληλο στις λογοτεχνικές διαλέκτους. Οι μέχρι τώρα γνωστοί κατάδεσμοι είναι όλοι γραμμένοι στην τοπική διάλεκτο της περιοχής όπου βρέθηκαν και δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί ότι η πινακίδα αυτή αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Εφόσον ο κατάδεσμος από την Πέλλα παρουσιάζει έναν συνδυασμό διαλεκτικών χαρακτηριστικών που διαφέρει α…

MUSEUM FLORENTINUM, 1734, 80 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΛΥΠΤΩΝ

Giovanni Gaetano Bottari, Musei capitolini Tomus Primus, Roma 1741 (53 ΠΡΟΤΟΜΕΣ ΔΙΑΣΗΜΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ)

Giovanni Gaetano Bottari, Musei capitolini Tomus Secundus, Roma 1741 (50 ΠΡΟΤΟΜΕΣ ΡΩΜΑΙΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ)

Η "Ελένη" του Σεφέρη: η κατάρρευση των ορίων και των αντιθέσεων

Η σύντομη ανάλυση που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα προσωπικής ανάγνωσης (ή μήπως παρανάγνωσης;) ενός ποιήματος του Σεφέρη που θαυμάζω απεριόριστα. Στην πραγματικότητα το θεωρώ το ωραιότερο μεμονωμένο ποίημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, επομένως η ερμηνεία μου είναι aprioriβαθιά υποκειμενική. Δεν θα επιμείνω ιδιαίτερα στη σύνδεση του κειμένου με στοιχεία από την ζωή του ποιητή ή στη σύνδεση με στοιχεία από τα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, όπως ο κυπριακός αγώνας. Αυτά υπάρχουν και έχουν κατά κόρον επισημανθεί. Θα δώσω έμφαση σε θέματα που με ενδιαφέρουν από μια προσωπική οπτική γωνία, κυρίως στην κατάρρευση διαφόρων αντιθέσεων και ορίων μέσα στο πλαίσιο του ποιήματος.   Ο Σεφέρης στην Ελένη του, ένα από τα δημοφιλέστερα ποιήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αναμετράται με τον μύθο της Ωραίας Ελένης και του Τρωικού Πολέμου γενικότερα, δίνοντάς μας μια αριστουργηματική σύνθεση. Η συνομιλία με το μύθο δεν είναι επιφανειακή, δεν γίνεται για χάρη του μύθου. Το ποίημα δεν είνα…

Ετυμολογική διερεύνηση του ονόματος της θεάς Αρτέμιδος

Κατά τη διερεύνηση του χαρακτήρα μιας τόσο πολυσήμαντης και πολυεπίπεδης θεότητας, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη αρχικά η εξέταση του ονόματός της, καθώς στο παρελθόν ήταν διαδεδομένη η αντίληψη ότι η φύση και ο χαρακτήρας ενός προσώπου, το ‘σημαινόμενο’, καθρεφτίζεται στο όνομά του, το ‘σημαίνον’. Επομένως οι διάφορες ετυμολογικές προσεγγίσεις του ονόματός της στην αρχαία, αλλά και στη σύγχρονη εποχή, δεν μπορεί παρά να είναι αποκαλυπτικές για τη φύση της θεάς, όπως αυτή έγινε αντιληπτή τόσο από τους αρχαίους, όσο και από τους σύγχρονους μελετητές. Στο όνομα λοιπόν Ἄρτεμις ή στη δωρική του μορφή Ἄρταμις εχει αναγνωριστεί η λέξη ἄρταμος δηλαδή ‘σφαγέας’, ετυμολογία που συνδέεται άμεσα με τη βίαιη φύση της θεάς και φυσικά τη στενή της σχέση με το θάνατο. Άλλοι πιστεύουν ότι προέρχεται από τη λέξη ἀρτεμής, η οποία σημαίνει ‘ήρεμος, ήσυχος, ακίνητος’, ως εξής: π τορτεμ ποιεν· λγεται γρ θες ναιρετικ τν γυναικν·… π τορτεμς παρωνμως ρτεμις, τουτστιν γις κανεπληπτος …