Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

"Συμπότες χαίρετε!" Οδηγίες για ένα σωστό συμπόσιο


Σκόλιο από τον Πάπυρο της Ελεφαντίνης. Η περίσταση μοιάζει να είναι μια επανένωση νέων ανδρών της ίδιας ηλικίας. Πρόκειται πιθανώς για τον εναρκτήριο χαιρετισμό στο συμπόσιο. Ο ομιλητής δίνει οδηγίες, ώστε το συμπόσιο να μην ξεφύγει από τα όρια και καταλήξει σε μια απλή κραιπάλη ποτού και φαγητού και στο ενδεχόμενο να προσβάλει ο ένας συμπότης τον άλλο και να χαλάσει την ατμόσφαιρα. Πρέπει να υπάρχει μέτρο και αρετή σε όλα τα αστεία και τα παιχνίδια, ενώ απαραίτητη είναι και η εύτακτη και σοβαρότερη συζήτηση. Για να κυλήσουν όλα ομαλά, πρέπει οι πάντες να ακούν τις οδηγίες του επικεφαλής του συμποσίου (εδώ καλείται ποταρχῶν, αλλού συμποσίαρχος, συμποσιάρχης, οἰνοποσιάρχης), ο οποίος ίσως να είναι και ο ομιλητής των στίχων.  

Χαίρετε συμπόται ἄνδρες ὁμ[ήλικες͵ ἐ]ξ ἀγαθοῦ γὰρ
ἀρξάμενος τελέω τὸν λόγον [ε]ἰς ἀγ[αθό]ν.
Χρὴ δ΄͵ ὅταν εἰς τοιοῦτο συνέλθωμεν φίλοι ἄνδρες
πρᾶγμα͵ γελᾶν παίζειν χρησαμένους ἀρετῇ͵
ἥδεσθαί τε συνόντας͵ ἐς ἀλλήλους τε φ[λ]υαρεῖν͵
καὶ σκώπτειν τοιαῦθ΄ οἷα γέλωτα φέρει.
δὲ σπουδὴ ἑπέσθω͵ ἀκούωμέν [τε λ]εγόντων
ἐμ μέρει· ἦδ΄ ἀρετὴ συμποσίου πέλεται.
Τοῦ δὲ ποταρχοῦντος πειθώμεθα· ταῦτα γάρ ἐστιν
ἔργ΄ ἀνδρῶν ἀγαθῶν εὐλογίαν τε φέρει.


Συμπότες χαίρετε!  

Συμπότες χαίρετε, άνδρες συνομήλικοι, απ' το καλό ξεκίνησα
και στο καλό το λόγο μου θα τελειώσω.
Πρέπει, σαν μαζευόμαστε για συμπόσιο, φίλοι μου,
να γελάμε και να παίζουμε την αρετή εξασκώντας,
να χαιρόμαστε που είμαστε μαζί,  να φλυαρούμε μεταξύ μας,
να κάνουμε αστεία που προκαλούν το γέλιο.
Η συζήτηση ν' ακολουθεί, ν' ακούμε
στη σειρά όσους μιλάνε. Αυτή είναι η αρετή του συμποσίου.
Υπακοή στον αρχηγό του συμποσίου να έχουμε. Γιατί αυτά
είναι έργα ανδρών αγαθών και φέρνουν τον έπαινο.


Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 2, Roma 1770

Thesaurus gemmarum antiquarum astriferarum (Θησαύρισμα Αρχαίων Αστροφόρων Λίθων-200 εικόνες), Florentiae 1750

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 1, Roma 1767

MUSEUM CORTONENSE, ROMA 1750

H ερωτική κατάρα από την Πέλλα: το πρώτο κείμενο της μακεδονικής διαλέκτου που ήρθε στο φως

To 1986 βρέθηκε στην Πέλλα ένα από τα σημαντικότερα από γλωσσική άποψη κείμενα της μακεδονικής γης.[1]Πρόκειται για ένα ταπεινό κείμενο, μια ερωτική κατάρα (κατάδεσμος), αλλά αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες άμεσες μαρτυρίες για την ελληνική διάλεκτο που μιλούσε ο μακεδονικός λαός στην πρωτεύουσα του βασιλείου του. Χρονολογείται γύρω στα 375-350 π.Χ. και δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η γλώσσα των Μακεδόνων αποτελούσε μια ξεχωριστή παραλλαγή των λεγόμενων βορειοδυτικών ελληνικών διαλέκτων, που με τη σειρά τους συγγενεύουν στενά με την δωρική. Όπως σημειώνει ο Crespo 2012, 55: «Ο ερωτικός κατάδεσμος παρέχει έναν νέο τύπο βορειοδυτικής δωρικής και δεν έχει παράλληλο στις λογοτεχνικές διαλέκτους. Οι μέχρι τώρα γνωστοί κατάδεσμοι είναι όλοι γραμμένοι στην τοπική διάλεκτο της περιοχής όπου βρέθηκαν και δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί ότι η πινακίδα αυτή αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Εφόσον ο κατάδεσμος από την Πέλλα παρουσιάζει έναν συνδυασμό διαλεκτικών χαρακτηριστικών που διαφέρει α…

MUSEUM FLORENTINUM, 1734, 80 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΛΥΠΤΩΝ

Giovanni Gaetano Bottari, Musei capitolini Tomus Primus, Roma 1741 (53 ΠΡΟΤΟΜΕΣ ΔΙΑΣΗΜΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ)

Giovanni Gaetano Bottari, Musei capitolini Tomus Secundus, Roma 1741 (50 ΠΡΟΤΟΜΕΣ ΡΩΜΑΙΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ)

Η "Ελένη" του Σεφέρη: η κατάρρευση των ορίων και των αντιθέσεων

Η σύντομη ανάλυση που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα προσωπικής ανάγνωσης (ή μήπως παρανάγνωσης;) ενός ποιήματος του Σεφέρη που θαυμάζω απεριόριστα. Στην πραγματικότητα το θεωρώ το ωραιότερο μεμονωμένο ποίημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, επομένως η ερμηνεία μου είναι aprioriβαθιά υποκειμενική. Δεν θα επιμείνω ιδιαίτερα στη σύνδεση του κειμένου με στοιχεία από την ζωή του ποιητή ή στη σύνδεση με στοιχεία από τα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, όπως ο κυπριακός αγώνας. Αυτά υπάρχουν και έχουν κατά κόρον επισημανθεί. Θα δώσω έμφαση σε θέματα που με ενδιαφέρουν από μια προσωπική οπτική γωνία, κυρίως στην κατάρρευση διαφόρων αντιθέσεων και ορίων μέσα στο πλαίσιο του ποιήματος.   Ο Σεφέρης στην Ελένη του, ένα από τα δημοφιλέστερα ποιήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αναμετράται με τον μύθο της Ωραίας Ελένης και του Τρωικού Πολέμου γενικότερα, δίνοντάς μας μια αριστουργηματική σύνθεση. Η συνομιλία με το μύθο δεν είναι επιφανειακή, δεν γίνεται για χάρη του μύθου. Το ποίημα δεν είνα…

Ετυμολογική διερεύνηση του ονόματος της θεάς Αρτέμιδος

Κατά τη διερεύνηση του χαρακτήρα μιας τόσο πολυσήμαντης και πολυεπίπεδης θεότητας, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη αρχικά η εξέταση του ονόματός της, καθώς στο παρελθόν ήταν διαδεδομένη η αντίληψη ότι η φύση και ο χαρακτήρας ενός προσώπου, το ‘σημαινόμενο’, καθρεφτίζεται στο όνομά του, το ‘σημαίνον’. Επομένως οι διάφορες ετυμολογικές προσεγγίσεις του ονόματός της στην αρχαία, αλλά και στη σύγχρονη εποχή, δεν μπορεί παρά να είναι αποκαλυπτικές για τη φύση της θεάς, όπως αυτή έγινε αντιληπτή τόσο από τους αρχαίους, όσο και από τους σύγχρονους μελετητές. Στο όνομα λοιπόν Ἄρτεμις ή στη δωρική του μορφή Ἄρταμις εχει αναγνωριστεί η λέξη ἄρταμος δηλαδή ‘σφαγέας’, ετυμολογία που συνδέεται άμεσα με τη βίαιη φύση της θεάς και φυσικά τη στενή της σχέση με το θάνατο. Άλλοι πιστεύουν ότι προέρχεται από τη λέξη ἀρτεμής, η οποία σημαίνει ‘ήρεμος, ήσυχος, ακίνητος’, ως εξής: π τορτεμ ποιεν· λγεται γρ θες ναιρετικ τν γυναικν·… π τορτεμς παρωνμως ρτεμις, τουτστιν γις κανεπληπτος …