Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ο "ελάσσων Καβάφης": Πέτρος Μάγνης (6 ποιήματα)



Πετρώνιος το «Θηρίον» 

Πετρώνιος ο μαστρωπός και τοκογλύφος,
εκ ταπεινών το γένος έλκων συγγενών
κι αγνώστου επιθέτου,
προσωνυμίαν μόνην έχων το «Θηρίον»,
μαρμάρινον την προτομήν αυτού
εις γλύπτην Ρόδιον ονομαστόν
παρήγγειλε

κι αφήκεν εις τους απογόνους εντολήν,
μετά πολλής στον τάφον του
να στήσωσιν επιμελείας•
τεκμήριον εις τους αιώνας αδιάσειστον
πως ήτον άνθρωπος κι αυτός,
και μάλιστα
επιβαλλούσης φυσιογνωμίας.


Δημοκλής ο καλός

«…Ώστε και αυτόν τον Δημήτριον
θαυμάζειν επί τοις γινομένοις
και λέγειν ότι επ΄ αυτού ουδείς Αθηναίων
γέγονε μέγας και αδρός την ψυχήν».
(Αθήναιος  6  62).

Τον Δημοκλέα τον καλόν,
  των Αθηνών ο δήμος
συχνά στην μνήμην έφερνε
  κι αναρωτιέταν:

Του Βασιλέως και Θεού, ω! πώς
  τον έρωτα να μη δεχθεί,
παρά σκληρός προς τη ζωή
  το θάνατο να προτιμήσει;

Σαν τον Αδείμαντο κι αυτός
  χρυσόν θα κέρδιζε πολύν,
και μνήμην θα 'χε αγαθήν,
κι ηρώον και βωμόν.

Κι έβγαζε, σα συμπέρασμα:
Μια τέτοια τύχη να περιφρονήσει
παιδί δε θα 'ταν, βέβαια, των Αθηνών,
παρά ξενόφερτης σποράς
  γέννημα κούφον και μωρόν.


Αδριανός

Και είπεν ο Αδριανός (Ρωμαίος αυτοκράτωρ
ο του Τραϊανού)• «Κατάρα στις γυναίκες•
ο νους των και ο λογισμός πώς να γελάνε
τους άνδρας πάντα είναι. Όσο δια το κάλλος,
να ο Αντίνοος (εκ Βιθυνίας της υπέρ τον Σαγγάριον
έφηβος)• και στους κορμιού τις γραμμωσές,
και στου μυαλού τη λάμψη, και στων ερώτων
τους τρελούς οργιασμούς, ασυναγώνιστος.
Ύστερα και βοηθός είναι καλός
και σύμβουλος και φίλος πιο πιστός».


Δάμων ο Κλεωνάς

Μιαν κάποιαν αίγλη, αν ήθελες κι εσύ
σαν τον Κορνούτο ν΄ αποχτήσεις,
κι εις των προυχόντων να συχνάζεις τας αυλάς,
και να περνάς ζωή χωρίς στερήσεις,

του άρχοντος Αρίστωνος στραβή
δεν έπρεπε ποτές να πεις την γνώμην,
ούτε και πως ο Γλαύκων γήρασε,
ή κι ο Φοιβίδης άσπρισε την κόμην.

Ούτε της Γλαυκοθέας ν΄ αρνηθείς
τον έρωτα, κι ας ήταν απαισία
γραυς, πλην του Ξενοκράτους σύζυγος,
και μια μικρά της άξιζε θυσία.

Κι ακόμα, ω τλήμων, ώφειλες να μην ξεχνάς
πως οι τρανοί δεν δίνουν εξηγήσεις,
κι ο Λύκων τη γυναίκα σου πως φίλησε
θε να 'ταν πιο καλά να τ΄ αγνοήσεις.

Έτσι της πείρας μίλησε ο σοφός
στο Δάμωνα τον Κλεωνά, κι εκείνος
βαριά το ριζικό του καταράσθηκε,
που δεν γεννήθη θεατρίνος.


 Αλέξανδρος ο Αβωνοτειχίτης

Κλεόβουλος ο αφανής,
εκ της φυλής Ακαμαντίδος, Αθηναίος,
προς τον από Παφλαγονίας
Αλέξανδρον τον Αβωνοτειχίτην,
προφήτην ξακουστόν και μάγον,
Ερμείαν την αυτού γυναίκα,
μετά πολλών χαιρετισμών
και δώρων, εις Μακεδονίαν ταξιδεύει.

Κι εύχεται εξ όλης της ψυχής,
εις τον Αλέξανδρον ν΄ αρέσει και να τύχει
φιλήματος θερμού και ευνής•
με την ελπίδα, πως θ΄ αλλάξει
κι η Μοίρα του και θα μπορέσει
κι αυτός, να γίνει επιφανής
κι Άρχων του δήμου να εκλεγεί,
κι Ολύμπιος να ονομασθεί σαν θ΄ αγορεύει.


Το ένα εκείνο του Αινεία

Νικίας ο Γοργίου έγραψε πολλά,
-ποιήσεις προ παντός και τραγωδίας-
βιβλία ως λέγουν εβδομήκοντα,
χωρίς τα όσα μένουν άγνωστα
κι άλλα που βρίσκονται εν σχεδίω.

Εις Φθίαν την Θεσσαλικήν με θαυμασμό
μιλούν γι’ αυτόν, ενώ για τον Αινεία
-συμπατριώτην των υπέργηρον-
που ένα και μόνον έργον έγραψεν,
με γέλωτες και μ’ ειρωνεία.

Νικίας ο Γοργίου έγραψε πολλά
-παπύρων τρισυπέρογκα φορτία-
να ‘ναι όμως κι ευτυχής δε φαίνεται∙
τη σκέψι του ταράζει πάντοτε
το Ένα εκείνο του Αινεία.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 2, Roma 1770

H ερωτική κατάρα από την Πέλλα: το πρώτο κείμενο της μακεδονικής διαλέκτου που ήρθε στο φως

To 1986 βρέθηκε στην Πέλλα ένα από τα σημαντικότερα από γλωσσική άποψη κείμενα της μακεδονικής γης.[1]Πρόκειται για ένα ταπεινό κείμενο, μια ερωτική κατάρα (κατάδεσμος), αλλά αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες άμεσες μαρτυρίες για την ελληνική διάλεκτο που μιλούσε ο μακεδονικός λαός στην πρωτεύουσα του βασιλείου του. Χρονολογείται γύρω στα 375-350 π.Χ. και δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η γλώσσα των Μακεδόνων αποτελούσε μια ξεχωριστή παραλλαγή των λεγόμενων βορειοδυτικών ελληνικών διαλέκτων, που με τη σειρά τους συγγενεύουν στενά με την δωρική. Όπως σημειώνει ο Crespo 2012, 55: «Ο ερωτικός κατάδεσμος παρέχει έναν νέο τύπο βορειοδυτικής δωρικής και δεν έχει παράλληλο στις λογοτεχνικές διαλέκτους. Οι μέχρι τώρα γνωστοί κατάδεσμοι είναι όλοι γραμμένοι στην τοπική διάλεκτο της περιοχής όπου βρέθηκαν και δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί ότι η πινακίδα αυτή αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Εφόσον ο κατάδεσμος από την Πέλλα παρουσιάζει έναν συνδυασμό διαλεκτικών χαρακτηριστικών που διαφέρει α…

Thesaurus gemmarum antiquarum astriferarum (Θησαύρισμα Αρχαίων Αστροφόρων Λίθων-200 εικόνες), Florentiae 1750

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 1, Roma 1767

MUSEUM CORTONENSE, ROMA 1750

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 3, Roma 1775

MUSEUM FLORENTINUM, 1734, 80 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΛΥΠΤΩΝ

Ετυμολογική διερεύνηση του ονόματος της θεάς Αρτέμιδος

Κατά τη διερεύνηση του χαρακτήρα μιας τόσο πολυσήμαντης και πολυεπίπεδης θεότητας, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη αρχικά η εξέταση του ονόματός της, καθώς στο παρελθόν ήταν διαδεδομένη η αντίληψη ότι η φύση και ο χαρακτήρας ενός προσώπου, το ‘σημαινόμενο’, καθρεφτίζεται στο όνομά του, το ‘σημαίνον’. Επομένως οι διάφορες ετυμολογικές προσεγγίσεις του ονόματός της στην αρχαία, αλλά και στη σύγχρονη εποχή, δεν μπορεί παρά να είναι αποκαλυπτικές για τη φύση της θεάς, όπως αυτή έγινε αντιληπτή τόσο από τους αρχαίους, όσο και από τους σύγχρονους μελετητές. Στο όνομα λοιπόν Ἄρτεμις ή στη δωρική του μορφή Ἄρταμις εχει αναγνωριστεί η λέξη ἄρταμος δηλαδή ‘σφαγέας’, ετυμολογία που συνδέεται άμεσα με τη βίαιη φύση της θεάς και φυσικά τη στενή της σχέση με το θάνατο. Άλλοι πιστεύουν ότι προέρχεται από τη λέξη ἀρτεμής, η οποία σημαίνει ‘ήρεμος, ήσυχος, ακίνητος’, ως εξής: π τορτεμ ποιεν· λγεται γρ θες ναιρετικ τν γυναικν·… π τορτεμς παρωνμως ρτεμις, τουτστιν γις κανεπληπτος …

Η "Ελένη" του Σεφέρη: η κατάρρευση των ορίων και των αντιθέσεων

Η σύντομη ανάλυση που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα προσωπικής ανάγνωσης (ή μήπως παρανάγνωσης;) ενός ποιήματος του Σεφέρη που θαυμάζω απεριόριστα. Στην πραγματικότητα το θεωρώ το ωραιότερο μεμονωμένο ποίημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, επομένως η ερμηνεία μου είναι aprioriβαθιά υποκειμενική. Δεν θα επιμείνω ιδιαίτερα στη σύνδεση του κειμένου με στοιχεία από την ζωή του ποιητή ή στη σύνδεση με στοιχεία από τα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, όπως ο κυπριακός αγώνας. Αυτά υπάρχουν και έχουν κατά κόρον επισημανθεί. Θα δώσω έμφαση σε θέματα που με ενδιαφέρουν από μια προσωπική οπτική γωνία, κυρίως στην κατάρρευση διαφόρων αντιθέσεων και ορίων μέσα στο πλαίσιο του ποιήματος.   Ο Σεφέρης στην Ελένη του, ένα από τα δημοφιλέστερα ποιήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αναμετράται με τον μύθο της Ωραίας Ελένης και του Τρωικού Πολέμου γενικότερα, δίνοντάς μας μια αριστουργηματική σύνθεση. Η συνομιλία με το μύθο δεν είναι επιφανειακή, δεν γίνεται για χάρη του μύθου. Το ποίημα δεν είνα…

Η καταγωγή των Ετρούσκων

Οι Ετρούσκοι υπήρξαν λαός της Ιταλίας, φορείς ενός εξαιρετικού πολιτισμού, ο οποίος επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την Ρώμη στην αρχαϊκή της φάση. Στην αρχή ήταν πολιτικοί επικυρίαρχοι της Ρώμης, αργότερα υπέκυψαν στη ρωμαϊκή δύναμη και αφομοιώθηκαν πολιτιστικά, γλωσσικά και εθνολογικά από αυτήν. Μεγάλες ετρουσκικές αριστοκρατικές οικογένειες ενσωματώθηκαν στη ρωμαϊκή άρχουσα τάξη, ανάμεσά τους λ.χ. και η οικογένεια του Κικέρωνα, του σπουδαίου ρήτορα και πολιτικού της Respublica.          Με τη σειρά τους οι Ετρούσκοι δέχτηκαν σε πρώιμη εποχή έντονη την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού, μέσω των ελληνικών αποικιών της Κάτω Ιταλίας και της Σικελίας: υιοθέτησαν το ελληνικό αλφάβητο, το ελληνικό πάνθεον και την ελληνική τέχνη, προσαρμόζοντάς τα στις ανάγκες τους. Πολλές φορές μάλιστα στοιχεία του ελληνικού πολιτισμού μεταδόθηκαν στους Ρωμαίους όχι άμεσα, αλλά μέσω των Ετρούσκων.                    Ένα χρόνιο πρόβλημα που απασχόλησε και απασχολεί τους ιστορικούς ήταν η καταγωγή του λαού αυτ…