Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Χαλίλ Γκιμπράν, Λόγος για τα παιδιά (από τον Προφήτη)



Λόγος για τα παιδιά

Και μια γυναίκα, που βάσταγε μωρό στον κόρφο της, είπε:
"Μίλησέ μας για τα παιδιά"

Κι εκείνος είπε: 
"Τα παιδιά σας δεν είναι δικά σας παιδιά.
Είναι οι γιοι και οι θυγατέρες της Ζωής που αναζητάει την εκπλήρωσή της.
Έρχονται στον κόσμο μέσα από σας, αλλά όχι από σας.
Κι αν μένουν μαζί σας, όμως δεν σας ανήκουν.

Μπορείτε να τους δίνετε την αγάπη σας, αλλά όχι και τις σκέψεις σας:
αυτά έχουν τις δικές τους.
Μπορεί να στεγάζετε τα σώματά τους, αλλά όχι τις ψυχές τους.
Γιατί οι ψυχές τους κατοικούν στο σπίτι του Αύριο,
που δεν μπορείτε να επισκεφτείτε ούτε καν στα όνειρά σας.
Μοχθήστε να τους μοιάσετε, 
αλλά μην προσπαθείτε να τα κάνετε όμοιά σας.
Γιατί η ζωή δεν γυρνά προς τα πίσω, ούτε περιμένει το χτες.

Είστε τα τόξα απ' όπου τα παιδιά σας 
σαν βέλη ζωντανά τοξεύονται.
Ο τοξότης βλέπει το στόχο επάνω στο μονοπάτι του απείρου 
και σας λυγίζει με τη δύναμή Του,
για να φύγουν τα βέλη Του γοργά και μακριά.
Κάντε Τον να χαρεί με το λύγισμά σας στα χέρια Του,
γιατί όσο αγαπά το βέλος που πετά, 
άλλο τόσο αγαπά και το σταθερό τόξο.


Your children are not your children.
They are the sons and daughters of Life's longing for itself.
They come through you but not from you,
And though they are with you yet they belong not to you.

You may give them your love but not your thoughts, 
For they have their own thoughts.
You may house their bodies but not their souls,
For their souls dwell in the house of tomorrow, 
which you cannot visit, not even in your dreams.
You may strive to be like them, 
but seek not to make them like you.
For life goes not backward nor tarries with yesterday.

You are the bows from which your children
as living arrows are sent forth.
The archer sees the mark upon the path of the infinite, 
and He bends you with His might 
that His arrows may go swift and far.
Let your bending in the archer's hand be for gladness;
For even as He loves the arrow that flies, 
so He loves also the bow that is stable.


[Του Απόστολου Θηβαίου στο http://www.24grammata.com/?p=33078]


Μες στην παγκόσμια ιστορία, μπορεί κανείς να διαπιστώσει τις πιο σκοτεινές στιγμές της ανθρωπότητας. Είναι δυνατόν πάλι, να σταθεί με σεβασμό και δέος εμπρός στην ανθρώπινη παρουσία και την επιβλητική της στάση απέναντι στην υπεράσπιση του αγαθού και του υψηλού. Ανάμεσα σε τούτες τις λαμπρές, όσο και απροσδόκητα ζοφερές στιγμές του γένους των ανθρώπων, υφίστανται μορφές, παρουσίες, οι οποίες λάμπρυναν ή πάλι πρόδωσαν τούτη τη φυσική κλίση του ανθρώπου προς τις ηθικές κορυφές του κόσμου. Ταγοί εθνών, οι οποίοι πρότειναν νέες κατευθύνσεις στις τετριμμένες ιδεολογίες και μόχθησαν με όλη τους την ψυχή για την πραγμάτωση των πιο χιμαιρικών οραμάτων. Στρατάρχες, άνθρωποι φιλόδοξοι και σκληροί που στάθηκαν εμπόδιο στο σμίξιμο των λαών και έθρεψαν με αίμα και ψυχές άδικα χαμένες τα ακραία οράματά τους. Δραματουργοί, συγγραφείς και άνθρωποι της τέχνης, οι οποίοι με την ιδιοφυΐα τους και την ενσυνείδητη προσφορά απέναντι στην αναγκαιότητα της ανθρωπιάς, προσέφεραν καινούριους ορίζοντες στο θλιμμένο πρόσωπο της ανθρωπότητας. Είναι σε δυο μεγάλες παρατάξεις χωρισμένο το όνειρο των ανθρώπων. Εμπρός στη διαπίστωση του Μπόρχες πως «ο πραγματικός κόσμος είναι φτιαγμένος από κατώτερους θεούς και για τούτο είναι γεμάτος ατέλειες και παραλογισμούς», η ανθρώπινη κατάφαση προς τη ζωή αντιτάσσει με θέρμη την αλήθεια εκείνη, που με τόση οδύνη αναδύθηκε μες στο έργο του Κόμη Λωτρεαμόν, υμνητή της επίγειας μοχθηρίας. «Ο άνθρωπος»,υποστήριξε ο Ισιντόρ Ντυκάς, « είναι ο νικητής κάθε χίμαιρας, η αυριανή καινοτομία, η ομαλότητα από την οποία στενάζει το χάος.»
          Στην παράταξη που λαμπρύνει και αναδεικνύει την ανθρώπινη ύπαρξη, φωτίζοντας την καταγραφή της σκληρής ιστορίας των αιώνων, στέκει εκείνη η στοχαστική μορφή του νεαρού από τη γη του Λιβάνου. Ο Χαλίλ Γκιμπράν, φιλόσοφος, στοχαστής, ποιητής, μα πάνω και πέρα από κάθε ιδιότητα, βαθιά ουμανιστής, έθεσε ως προτεραιότητα του νοητικού του κόπου, όχι μια στείρα, ιδωμένη από προσωπική σκοπιά, ερμηνεία του κόσμου και των όρων του. Ο Λιβανέζος, κορυφαίος στιχουργός, μεταφρασμένος, λόγω τούτης της ανθρωπιάς τους σε όλες σχεδόν τις γλώσσες τούτου του κόσμου, υπερασπίστηκε με το λόγο, το ήθος και το βίο του, θαρρείς ταγμένο σε ένα θρήσκευμα, την ανθρώπινη ελευθερία. Εκείνη που πηγάζει μέσα από την αγάπη της πραγματικότητας, εκείνη η οποία επικρατεί εμπρός στη λύπη και την απώλεια της ύπαρξης, εκείνη που παραμένει άθικτη, ως λίθος πολύτιμος και θρέφει εκείνο που ορισμένοι ορίζουν ως θηριωδία, μα δεν είναι τίποτε λιγότερο από την πιο στοργική παρηγοριά. Ο Γκιμπράν έθεσε εαυτόν στο τραγούδι της ελπίδας και εξαντλήθηκε μες σε τούτο το όραμα, το άσβηστο, το διαχρονικά δυναμικό και αειφόρο.
         Η ξεχωριστή καταγωγή του, ο ισχυρός δεσμός του γενέθλιου τόπου με τον αρχαίο πολιτισμό, τις ποικίλες διασταυρώσεις του, τον έθεσαν εξαρχής στο πλευρό του παγκόσμιου, ανθρώπινου πολιτισμού, καθιστώντας τον κοινωνό ενός νέου ήθους οριακού, προσδιοριζόμενου κατ΄αποκλειστικότητα από το σεβασμό προς την ύπαρξη και την αυτονόητη, πηγαία  διεκδίκηση μιας πνευματικής, ολοκληρωτικής ελευθερίας. Δίχως να παρεκκλίνει από τούτη τη μοίρα του, δίχως να αποδέχεται την προοπτική ενός δικαιότερου μα λιγότερου ανθρώπινου κόσμου, ο Γκιμπράν δόθηκε με πάθος στα πιο ευγενή οράματα. Η λυρική του έξαρση δεν σχετίστηκε ποτέ με ζητήματα τεχνικά, φύσεως καλλιτεχνικής, μήτε την εργασία του απασχόλησε ποτέ η κατηγοριοποίησή της σε θεωρητικά στεγανά. Η βασική του ιδιότητα, εκείνη του ανθρώπου συνιστά τη μόνη τάση, το μόνο κίνημα, το οποίο με τόση αμέριστη πίστη ακολούθησε ως το βιολογικό τέλος. Διότι μιλώντας κανείς για το έργο και τις ημέρες του Χαλίλ Γκιμπράν, ομιλεί κατ΄ουσίαν για μια μορφή που στάθηκε πάντοτε εκτιμητής της ομορφιάς της ζωής και από το έργο του δεν έρευσε, παρά μόνον η βαθιά νοσταλγία του μέλλοντος, εκείνη που αναφέρεται σε έναν κόσμο γερά θεμελιωμένο σε ένα στέρεο, ανθρωπιστικό δόγμα, οριζόμενο ως τέτοιο μονάχα από μια πεποίθηση κοινή, πως τούτο το αξίωμα συνιστά τη μόνη του παρόντος, οδό.  Ο ποιητής του Λιβάνου μα και όλης της ανθρωπότητας, -τούτο εξάγεται ως αίσθημα, μέσα από το ύφος του Γκιμπράν-, υπηρέτησε την ευλογία της ζωής μέσα από την τέχνη και το στοχασμό, ξεπερνώντας τα αναχώματα που θέτουν οι φυσικοί, πολιτιστικοί διαχωρισμοί μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Ο χρωστήρας, η γραφίδα, ο λόγος ως μια «ευαγγελική» προφορικότητα συνιστούν τομείς της έκφρασης, διαμέσου των οποίων ο ποιητής διέγραψε το επιδιωκόμενο σχήμα. Ο Γκιμπράν συνιστά τον τελευταίο προφήτη ετούτου του κόσμου, καθώς υπερβαίνοντας τα χάσματα που υψώνει η ιστορία και η κοινωνία, αγκάλιασε με το ήθος του ολόκληρη την ανθρωπότητα και την υπερασπίστηκε, ως πηγή ελευθερίας και οξύτατης αγάπης, ανίκητης, αμετακίνητης ουσίας. Είπαν, «τιμή δεν έχει η αγάπη, τιμή δεν έχει η ζωή» και ο Χαλίλ χαμογέλασε και χίλια ευλογημένα πουλιά πέταξαν μες στα χρόνια από τους κέδρους του θεού και σκόρπισαν φιλιά στα μέτωπα των παιδιών και των περιφρονημένων.
           Εκείνο που κανείς διαπιστώνει να αντιφέγγει μες στην οικουμενική ποίηση του Χαλίλ Γκιμπράν είναι μια απόπειρα υπέρβασης του θανάτου. Ο άνθρωπος ενέδωσε στη μυστηριώδη υπόστασή του για αιώνες ολόκληρους. Η συνείδηση της απώλειας επιβλήθηκε στην εύθραυστη ύπαρξή του, περιορίζοντας την επίγεια ελευθερία. Η θρησκεία, υπό κάθε σχήμα και αναφορά, υποπτεύθηκε τούτη την ανθρώπινη θλίψη, διαπίστωσε γοργά την καταβεβλημένη υπόσταση και πρότεινε ή καλύτερα προσέφερε με θέρμη και φιλοδοξία τη συνέχεια του βίου, ως μια ψυχική προέκταση, ένα υπερβατικό και διανοητικό «επέκεινα.»... Ο ευλαβικός, όσο και αντισυμβατικός για τα δεδομένα της εποχής και της πατρίδας του Γκιμπράν, δίχως να αμφισβητεί ή να καταδικάζει το δυτικό τρόπο σκέψης και τα ανατολικά πρότυπα αντίστοιχα, μοιάζει ταγμένος να εξοικειωθεί με την αγάπη, τη μόνη ανθρώπινη εγγύηση για το μόνιασμα και τη συνύπαρξη.  Προφητικός, πράος, με στοχασμούς ισχυρούς ο ίδιος αποκαλύπτεται ως ένας απόλυτα ελεύθερος άνθρωπος, ως μια οντότητα πάνω στην οποία δεν φέρουν κανένα δικαίωμα. Εσωτερικός, ανθρώπινος στις αναζητήσεις του επιδιώκει την τρυφερότητα του κόσμου, τη μόνη έμπιστη συνύπαρξη απέναντι σε μια οχυρωμένη πραγματικότητα. Η διαρκής πάλη του Γκιμπράν με το απαρχαιωμένο και απάνθρωπο παρόν, θίγει ζητήματα απλησίαστα για την αραβική, κοινωνική πραγματικότητα. Ο ποιητής πασχίζει να υποτάξει το «σήμερα» στη θέληση του «αύριο», καθώς ο ίδιος λέει. Η θέση της γυναίκας, η ανεκτικότητα της κοινωνίας, η απαγκίστρωση από απαρχαιωμένα, ηθικά συστήματα και κώδικες συνιστούν τις βασικές επιδιώξεις του δημιουργού. Ο ποιητής επιθυμεί ένα σμίξιμο των νέων οριζόντων με την πλούσια, αρχαία παράδοση της Συρίας. Η θέση του είναι μια θέση ισχύος, καθώς στηρίζεται πάνω στην αγάπη και την εκτίμηση ενός σπουδαίου μέλλοντος για τούτο τον ευλογημένο τόπο... Ειδικότερα, διεισδύοντας κανείς στο σύμπαν των «Σπασμένων Φτερών», μπορεί να παρατηρήσει την αγάπη και την τρυφερότητα με την οποία εγκαταλείπεται στο καταφύγιο της ημερήσιας αγωνίας του, μπορεί δηλαδή να διαπιστώσει τη αναγκαιότητα της ανθρώπινης επικοινωνίας, μιας ελεύθερης και όμορφης αγάπης, με την οποία είναι δεμένη στενά η μοίρα. Στο αυτοβιογραφικό έργο, με το οποίο ο Γκιμπράν διδάσκει την αγάπη, πέρα από τα στενά όρια της καταγωγής του, τα «Σπασμένα Φτερά» ο ποιητής καθίσταται κοινωνικός, αναγνωρίζει το θεό και το δικαίωμα των γυναικών στην ελευθερία, δίχως να αντιμάχεται την παράδοση που στύλωσε το έργο του και προσδιόρισε την αισθητική του. Η προσωπική του υπόθεση, όπως γλαφυρά αποκαλύπτεται στο έργο, εξυπηρετείται μέσα από τη στοχαστική του επάρκεια, σύμφωνη πάντα με την αισθητική και το αναζητούμενο, από τον ίδιο ύφος.
          Η συνέπεια με την οποία ο Γκιμπράν παραμένει πιστός στην απασχόλησή του συνιστά βασικό παράγοντα για την πρόσληψη του έργου του και τον καθορισμό μιας οικουμενικής διάστασης στην ποίησή του. Η αναγνώριση της ανθρώπινης ηθικής του καθίσταται μία εύληπτη διαδικασία. Θετικός απέναντι στην παράδοση, τρυφερός εμπρός στα ανθρώπινα, προφητικός, διακριτικά δοκιμιακός, εκθέτοντας πάντα τα μέτρα, πάνω στα οποία στηρίζεται η γραφή του, η οποία κινείται πάντοτε σε μια σφαίρα υψηλότερη από την κριτική... Ο ποιητής ερμηνεύει τη μοίρα του, συγκρούεται μαζί της, την αποκαλύπτει, για να ξεπεράσει σιωπηρά κάθε θρησκεία και να σταθεί άπραγος εμπρός στη βιαιότητά της που είναι κοινή και μυστηριώδης για κάθε ανθρώπινη ύπαρξη. Η αγάπη είναι ό,τι απέμεινε στέρεο από τούτο τον κόσμο των αμέτρητων θανάτων που κανείς τους διδάσκεται και τους ακολουθεί δίχως να επαναστατεί. Διότι δεν είναι η μοίρα που μας ενδιαφέρει μα η ευτυχία και τούτη υφίσταται μόνο στο περιβόλι της αγάπης. Καθώς «τα δάκρυα είναι ότι απέμενε από το θεό στο σώμα του ανθρώπου» έτσι και η αγάπη, δεν συνιστά παρά εκείνο που απέμεινε στα χέρια των ανθρώπων, ότι απέμεινε από την αιώνια εξάντλησή τους. Μία οδός προς την ελευθερία, ένας δρόμος για τα λησμονημένα παιδιά του θεού που ζήτησαν και βρήκαν μέσα τους τον προφήτη που τόσα χρόνια καρτερούσαν.
          Ο ποιητής απεβίωσε το 1933. Έζησε μεγάλο μέρος της ζωής του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το πατρικό του σπίτι παραμένει ταπεινό, σε μια πόλη του Λιβάνου, κοντά στο Δάσος των Κέδρων, εκτελώντας στις μέρες μας χρέη μουσείου εκθέτοντας αντικείμενα, πίνακες, χειρόγραφα από την προσωπική συλλογή του. Η αγάπη που με τόση σφοδρότητα αντέταξε στην ανθρώπινη μοίρα, συνιστά το πρώτο έκθεμα, βαθιά μες στα μάτια. Ένα στέρεο υλικό για την αυριανή πίστη, που θα είναι μια αυτονόητη κλίση προς τα ενδότερα, μια τρυφερή παρηγοριά εμπρός στην αγριότητα του παρόντος. Μια ροπή προς τη φυσική μας καταγωγή. Τον ίδιο τον άνθρωπο. Τούτος είναι ο ναός για τη θρησκεία της ανθρωπιάς, χτισμένος από τον πρωτότυπο και οικουμενικό λόγο του Χαλίλ Γκιμπράν.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

H ερωτική κατάρα από την Πέλλα: το πρώτο κείμενο της μακεδονικής διαλέκτου που ήρθε στο φως

To 1986 βρέθηκε στην Πέλλα ένα από τα σημαντικότερα από γλωσσική άποψη κείμενα της μακεδονικής γης.[1]Πρόκειται για ένα ταπεινό κείμενο, μια ερωτική κατάρα (κατάδεσμος), αλλά αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες άμεσες μαρτυρίες για την ελληνική διάλεκτο που μιλούσε ο μακεδονικός λαός στην πρωτεύουσα του βασιλείου του. Χρονολογείται γύρω στα 375-350 π.Χ. και δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η γλώσσα των Μακεδόνων αποτελούσε μια ξεχωριστή παραλλαγή των λεγόμενων βορειοδυτικών ελληνικών διαλέκτων, που με τη σειρά τους συγγενεύουν στενά με την δωρική. Όπως σημειώνει ο Crespo 2012, 55: «Ο ερωτικός κατάδεσμος παρέχει έναν νέο τύπο βορειοδυτικής δωρικής και δεν έχει παράλληλο στις λογοτεχνικές διαλέκτους. Οι μέχρι τώρα γνωστοί κατάδεσμοι είναι όλοι γραμμένοι στην τοπική διάλεκτο της περιοχής όπου βρέθηκαν και δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί ότι η πινακίδα αυτή αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Εφόσον ο κατάδεσμος από την Πέλλα παρουσιάζει έναν συνδυασμό διαλεκτικών χαρακτηριστικών που διαφέρει α…

Η "Ελένη" του Σεφέρη: η κατάρρευση των ορίων και των αντιθέσεων

Η σύντομη ανάλυση που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα προσωπικής ανάγνωσης (ή μήπως παρανάγνωσης;) ενός ποιήματος του Σεφέρη που θαυμάζω απεριόριστα. Στην πραγματικότητα το θεωρώ το ωραιότερο μεμονωμένο ποίημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, επομένως η ερμηνεία μου είναι aprioriβαθιά υποκειμενική. Δεν θα επιμείνω ιδιαίτερα στη σύνδεση του κειμένου με στοιχεία από την ζωή του ποιητή ή στη σύνδεση με στοιχεία από τα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, όπως ο κυπριακός αγώνας. Αυτά υπάρχουν και έχουν κατά κόρον επισημανθεί. Θα δώσω έμφαση σε θέματα που με ενδιαφέρουν από μια προσωπική οπτική γωνία, κυρίως στην κατάρρευση διαφόρων αντιθέσεων και ορίων μέσα στο πλαίσιο του ποιήματος.   Ο Σεφέρης στην Ελένη του, ένα από τα δημοφιλέστερα ποιήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αναμετράται με τον μύθο της Ωραίας Ελένης και του Τρωικού Πολέμου γενικότερα, δίνοντάς μας μια αριστουργηματική σύνθεση. Η συνομιλία με το μύθο δεν είναι επιφανειακή, δεν γίνεται για χάρη του μύθου. Το ποίημα δεν είνα…

LUCERNAE FICTILES, VOL. 2, 1743

Ο ἀσφοδελὸς λειμών του Ομήρου: μια διαφορετική γλωσσική ανάλυση

O ἀσφοδελὸς λειμών του Ομήρου, όπου κατοικούν τα πνεύματα των νεκρών (Οδύσσεια ω 14), γίνεται συνήθως αντιληπτός ως ένας ευχάριστος, ακόμη και επιθυμητός τόπος. Αυτή ήταν η εντύπωση μεταξύ πολλών από τους αρχαίους Έλληνες ποιητές και ομηρικούς σχολιαστές, οι οποίοι θεώρησαν ότι το επίθετο ἀσφοδελός σημαίνει «ανθισμένος», «ευωδιαστός», «γόνιμος» και «καταπράσινος» και φαντάστηκαν τον λειμώνα ως ένα είδος «παραδείσου». 
Ωστόσο δεν είναι αυτή η εικόνα που προκύπτει από τις ραψωδίες λ και ω της Οδύσσειας, όπου έχουμε την πρώτη εκτεταμένη περιγραφή του Άδη και τις πρωιμότερες αναφορές σε ένα «ασφοδελό λιβάδι». Τα τρία χωρία, στα οποία ο Άδης χαρακτηρίζεται μ’ αυτό τον τρόπο (λ 539, 573, ω 13), απεικονίζουν ένα σκοτεινό, ζοφερό και άχαρος μέρος. 
Αυτά δεν είναι τα Ηλύσια Πεδία, όπου η ζωή είναι εύκολη και φυσάει πάντα ένας δροσιστικός δυτικός άνεμος (δ 561 - 569). Ούτε είναι τα Νησιά των Μακάρων, όπου το έδαφος φέρει τους γλυκούς καρπούς του για τους διακεκριμένους και ανέμελους ήρωες (Ησίοδο…

Λορέντζος Μαβίλης: όλα τα σονέτα (μέρος 2ο)

Μέρος 1ο

Μέρος 3ο

Όλα σε μορφή pdf


ΕΛΙΑ Στην κουφάλα σου εφώλιασε μελίσσι, γέρικη ελιά, που γέρνεις με τη λίγη πρασινάδα που ακόμα σε τυλίγει σα να ‘θελε να σε νεκροστολίσει.
Και το κάθε πουλάκι, στο μεθύσι της αγάπης πιπίζοντας, ανοίγει στο κλαρί σου ερωτιάρικο κυνήγι, στο κλαρί σου που δε θα ξανανθίσει.
Ω πόσο στη θανή θα σε γλυκάνουν, με τη μαγευτικιά βοή που κάνουν, ολοζώντανης νιότης ομορφάδες
που σα θύμησες μέσα σου πληθαίνουν. Ω να μπορούσαν έτσι να πεθαίνουν και άλλες ψυχές, της ψυχής σου αδερφάδες.

ΟΜΟΡΦΙΑ Σε  σταυροδρόμια αγέλαστα, όπου σκλάβοι της δουλειάς, τυραγνιούνται στο λιοβόρι, σαν κολασμένοι, εμπόροι και μαστόροι, κι όλους, από το χτίστη ως το μανάβη,
διάφορου δίψα μόνο τους ανάβει− περνάς εσύ τόμου σκολάσεις, κόρη, σαν περιστέρι, και το αγνό σου θώρι τέλεια κάθε άλλη επιθυμία τους παύει.
Μακριά απ’ τ’ ανθισμένα περιβόλια και αφώτιστοι απ’ της τέχνης την αχτίδα, όμως για σε ξεχνούν καθ’ έγνοια δόλια
και ειρηνεμένοι σαν από άγια ελπίδα σε καμαρώνουν μουρμουρίζοντάς σου: «Η Παναγιά, πιτσούνι μου, κο…

Η καταγωγή των Ετρούσκων

Οι Ετρούσκοι υπήρξαν λαός της Ιταλίας, φορείς ενός εξαιρετικού πολιτισμού, ο οποίος επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την Ρώμη στην αρχαϊκή της φάση. Στην αρχή ήταν πολιτικοί επικυρίαρχοι της Ρώμης, αργότερα υπέκυψαν στη ρωμαϊκή δύναμη και αφομοιώθηκαν πολιτιστικά, γλωσσικά και εθνολογικά από αυτήν. Μεγάλες ετρουσκικές αριστοκρατικές οικογένειες ενσωματώθηκαν στη ρωμαϊκή άρχουσα τάξη, ανάμεσά τους λ.χ. και η οικογένεια του Κικέρωνα, του σπουδαίου ρήτορα και πολιτικού της Respublica.          Με τη σειρά τους οι Ετρούσκοι δέχτηκαν σε πρώιμη εποχή έντονη την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού, μέσω των ελληνικών αποικιών της Κάτω Ιταλίας και της Σικελίας: υιοθέτησαν το ελληνικό αλφάβητο, το ελληνικό πάνθεον και την ελληνική τέχνη, προσαρμόζοντάς τα στις ανάγκες τους. Πολλές φορές μάλιστα στοιχεία του ελληνικού πολιτισμού μεταδόθηκαν στους Ρωμαίους όχι άμεσα, αλλά μέσω των Ετρούσκων.                    Ένα χρόνιο πρόβλημα που απασχόλησε και απασχολεί τους ιστορικούς ήταν η καταγωγή του λαού αυτ…

O θεσμός της προξενίας στην Αρχαία Ελλάδα

Ο θεσμός της προξενίας, με τον οποίο μια πόλη συνάπτει ένα είδος σχέσης με κάποιο άτομο σε άλλη πόλη στη βάση του αντίστοιχου προτύπου της ξενίας στην ιδιωτική σφαίρα ζωής, φαίνεται ότι θεσμοποιήθηκε στις ελληνικές πόλεις ήδη από τον 7ο αιώνα π.Χ.ως κρατική πολιτική εκδοχή της παραδοσιακής ξενίας, αφού στην αρχαιότητα δεν υπήρχαν τακτικές διπλωματικές υπηρεσίες, ούτε μόνιμες πρεσβείες στο εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ίδια μετάβαση από την ιδιωτική στη δημόσια σφαίρα που παρατηρούμε στη σχέση μεταξύ ξενίας και προξενίας μπορούμε να την παρατηρήσουμε και στην περίπτωση των adhoc πρέσβεων, κηρύκων και αγγελιαφόρων, οι οποίοι δεν αποτελούν πια ιδιωτικά πρόσωπα, αλλά ορίζονται από τη συνέλευση (Βουλή ή Εκκλησία), συνήθως με εκλογή, και εκπροσωπούν την πόλη. Γενικά ο πρόξενος προσέφερε σε επίσημο επίπεδο τις υπηρεσίες που ένας ιδιώτης θα περίμενε από έναν ξένο.Ο πρόξενος αναλάμβανε να μιλήσει για λογαριασμό των ξένων στη συνέλευση του λαού ή στη Βουλή και ήταν επίσης υποχρεωμένος…

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 2, Roma 1770

A. L. Millin, Pierres gravées inédites, 1817

Η ετυμολογία της λέξης αριστερός (και το όνομα της Αριάδνης)

Η λέξη ἀριστερός συνδέεται από τους γλωσσολόγους με τη λέξη ἄριστος. Το πρόσφυμα -τερος διατηρεί εδώ την πρωταρχική του αντιθετική σημασία (= αυτός που είναι στα αριστερά σε αντίθεση με αυτόν που είναι στα δεξιά -πβ. δεξιτερός = δεξιός, ὀρέστερος = ο ορεινός σε αντίθεση με τον πεδινό). Η λέξη επομένως σχηματίστηκε προτού το πρόσφυμα αποκτήσει την κυρίως συγκριτική σημασία που έχει στα «ομαλά» συγκριτικά (όπως π.χ. σεμνός, σεμνότερος). Η αρχική σημασία του αριστερός, συνεπώς, ήταν «άριστος». Η τοπική σημασία προήλθε από την μαντική τέχνη ως ευφημισμός: οι οιωνοί που έρχονταν από τα αριστερά θεωρούνταν δυσοίωνοι και η λέξη αριστερός χρησιμοποιήθηκε με ευφημιστικό τρόπο (= «αυτός που έρχεται από την καλή μεριά». Πβ. και την εξίσου ευφημιστική χρήση του επιθέτου εὐώνυμος, «αυτός που έχει καλό όνομα», = αριστερός).  
Με τη σειρά της η λέξη ἄριστος περιέχει το υπερθετικό πρόσφυμα -ιστος και αποτελεί υπερθετικό βαθμό του συγκριτικού ἀρείων (καλύτερος). Στην ίδια ομάδα λέξεων ανήκει και το πρό…